Xavier Queipo

 

Nomeado por:

Eduardo Estévez

 

Nomea a:

Xosé María Álvarez Cáccamo

Antón Lopo

Antón Reixa

Manuel Outeriño

Gonzalo Navaza

Fátima Rodríguez

Marga do Val

Yolanda Castaño

Miro Villar

Chus Pato

As preferencias poden mudar como muda o vento e se cadra poderían ser os nomes distintos noutra xeira da miña vida, mais agora é Febreiro, o meu mes máis nostálxico.

 

Bio-bibliografía:

Licenciado en Bioloxía (1979) e Medicina e Cirurxía (1982) pola Universidade de Santiago de Compostela. Desde 1989 vive e traballa en Bruxelas. Colaborou no portal web Vieiros, na Revista das Letras e no semanario Nosa Terra, e, na actualidade, nas revistas Grial, Galegos. Colabora co Proxecto Dioivo. Mantivo unha columna de opinión semanal no programa da Radio Galega Diario cultural, entre setembro 2005 e setembro 2007 En 2011 gañou o Premio Xerais coa novela Extramunde. En 2012 obtivo o Premio Xosé María ÁLvarez  Blázquez, da Asociación Galega de Editores como escritor galego máis destacado de 2011.

 

Obra

Narrativa

■      Ártico e outros mares (1990, Positivas. 2ª edición ampliada: 2011, Galaxia, como Ártico 2.0). Traducido ao portugués como Ártico (1998, Felício e Cabral, Porto) e (2009, Livros do dia, Torres Vedras).

■      Diarios dun nómada (1993, Positivas).

■      Ringside, contos (1993, Sotelo Blanco).

■      Contornos (1995, Xerais). Traducido ao francés como Chroniques animalières, notes de philosophie naturelle (2011, Les Hauts-Fonds éditions, Brest).

■      Mundiños, microfichas (1996, Xerais).

■      O paso do noroeste (1996, Sotelo Blanco). Traducido ao castelán como Las aventuras del capitán Duchesnoy (2008, Ézaro).

■      Manual de instruccións, relatos breves (1999, Xerais).

■      Malaria sentimental, novela (1999, Sotelo Blanco). Traducido ao castelán como Malaria sentimental (2009, Edicións Brinte, Santiago).

■      Papaventos (2001, Xerais, en 2002 publicado en La Voz de Galicia). Traducido ao portugués como Bebendo o mar (2003, Deriva editores).

■      O ladrón de esperma (2001, Xerais). Traducido ao castelán en como El ladrón de esperma (2010, Meubook).

■      Os ciclos do bambú (2004, Galaxia). Traducido ao portugués como Os ciclos do bambu (2005, Deriva editores).

■      Dragona (2007, Xerais). Traducido ao portugués (2008, Deriva editores).

■      Extramunde (2011, Xerais).

 

Poesía

■      Nos dominios de Leviatán (2001, Deputación de Pontevedra).

■      Glosarios (2004, Espiral Maior).

■      Pegadas (2006, Concello de Santiago).

 

Literatura infanto-xuvenil

■      O espello e o dragón (2005, Xerais).

■      Saladina (2007, Galaxia).

■      A illa dos cangrexos violinistas (2009, Oqo Editora). Traducido ao castelán como La isla de los cangrejos violinistas (2009, Oqo), ao francés como L’île aux crabes violonistes (2011, Oqo), ao portugués como A ilha dos caranguejos violinistas (2011, Oqo), e ao italiano como L’isole dei granchi violinisti (2011, Logos).

 

Ensaio

■      Olladas oceánicas na arte contemporánea (2003).

■      Caderno da Revolución Cultural (2007, Laiovento).

■      Felices e diferentes (2009, Laiovento).

■      Cartas marcadas (2010, Galaxia).

 

Obras colectivas

  • Pantasmas de Compostela: Territorio das Marías, en As Marías (1994, 2007, Consorcio de Santiago de Compostela).
  • O xardín das ideas circulares, en Berra liberdade (1996, Galaxia).
  • Nove metraxes, en Narradores de cine (1996, Xerais).
  • A casa da tinta, en Unha liña no ceo (1996, Xerais).
  • Instruccións para non ter unha leira na cabeza, en Galicia a través do espello, (1998, Compostelán)
  • Poesía no autobús, en Mini-relatos (1999, Libraría Cartabón).
  • Anacario de momentos menos álxidos, en xeración A (2001, El Correo Gallego)
  • A illa dos lemures, en Materia prima (2002, Xerais).
  • Coincidencias en Rosa, en Na radio. 56 historias no ar (2003, Xerais).
  • Arenga acuática, en No País de Nunca Máis (Galaxia, 2003)
  • Dimisión, en Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra (2003, Espiral Maior).
  • Augamares negras, en Sempremar, cultura contra a burla negra (2003, Asociación cultural Benito Soto)
  • O escriba, en Uxío Novoneyra. A emoción da Terra (2006, Asociación de Escritores en Lingua Galega).
  • Biblioteca, en Escrita Contemporánea, Homenaxe a Ánxel Casal (2005, AELG).
  • O terremoto de Amboina, en Poetas e narradores nas súas voces (Vol. II) (2006, Consello da Cultura Galega).
  • Preguntas para lle facer en alta voz a Federico García, irmán, en Homenaxe dos poetas galegos a Federico García Lorca contra a súa morte (2006, Pen Clud de Galicia)
  • Nenez/Kindheit, en 20 Gedichte aus Galicien (2007, Espiral Maior e Xunta de Galicia).
  • Rutinas na cela 43, en Educación e Paz III. Literatura galega pola Paz (2008, Xerais).
  • Château saignant and The Lahu settlement, en From the beginning of the sea (De onde comeza o mar) (2008, Foreign Demand).
  • Onde o mundo se chama Terranova (2008, Museodo Mar de Galicia).
  • Poetes gallecs d’avui: antologia (2008, Llibres del Segle, Girona).
  • Entremiradas II Galicia-Cuba (2009, Xunta de Galicia).
  • Deconstruíndo Rosalía, en Poetas con Rosalía IV (2009, Fundación Rosalía de Castro)
  • Caligrafías/ Kalligrafien, en Hotel Vermar (2009). Antoloxía bilingüe portugués-alemán.
  • De europese grondwet in verzen (2009, Passaporta, Bruxelas e Antwerpen). Hai traduccións ao francés, La constitution européenne en vers, e ao inglés, The European Constitution in verse, as dúas en 2009, Passaporta. Finalista do Prix du Livre Européenne 2009.
  • Árbore de atúns, en Neuston, experimento 1, explorando a interface (2009, Consello Superior de Investigacións científicas)
  • Château saignant (fragmento), en Breogan’s lighthouse, a bilingual anthology of Galician Literature (2010, Francis Boutle Publishers). Edición bilingüe galego-inglés.
  • A caixa dos tesouros, en Verdades de plastilina (2010, Xunta de Galicia, colección Lagarto Pintado).
  • A escrita dos escaravellos, en Ciencia e Humanidades: Dúas culturas en colisión? (2011, Consello da Cultura Galega)
  • Labirintos eléctricos, en Hurray for delay! (2011, Brussels poetry collective e Passaporta, Bruxelas).
  • Poetas d’Orfeu (2011, Orfeu, Bruxelas).
  • Usa a tinta negra coma se fose ouro, en Vivir un soño repetido. Homenaxe a Lois Pereiro (2011, AELG), libro electrónico.

 

Traducións

■      O meu criado e mais eu. Citomegalovirus, de Hervé Guibert (1998, Xerais). Con Santiago G. Lopo.

■      Aviaxe de Baldassare de Amin Maalouf (2000, Xerais). Con María Dolores Torres París.

■      Tifón de Joseph Conrad (2003, Sotelo Blanco).

 

Performances

■      Unha noite con Carpentier, textos de Alejo Carpentier e Xavier Queipo e música de dj MisterChoco  (2000, Pontevedra e 2004, Vigo).

■      Zennescènes, organizado por het beschrij e Entrez Lire. Textos de Xavier Deutsch, Paul Boagaert, Xavier Queipo, Layla Nabulsi e Yves Petry, video de Walter Verdin (2007, Libraría Passaporta, Bruxelas).

■      Maratón Kafka (2008, Libraría Passaporta, Bruxelas).

■      The European Constitution in verse, música coral Polyfollies, textos de varios autores (2009, Teatro Flagey, Bruxelas).

■      Maratón Hugo Claus (2009, Libraría Passaporta, Bruxelas).

■      Street Art Performance, Colectivo Río Lagares. Imaxes de Cé Tomé, textos de Xavier Queipo e música de dj MisterChoco (2009, Festival Intraliteratuur, Bruxelas).

■      La Constitution eureopéenne en vers, Brussels Poetry Collective (2010, Teatre Varia, Bruxelas).

■      The European Constitution in verse, teatro KVS, música coral Polyfollies, textos de varios autores (2010, Bruxelas).

■      The European Constitution in verse, dialogues, Brussels Poetry Collectif (2011, Theatre Royale de la Monnaie, Bruxelas).

■      Hurray for Delay!, Poesía no tren (2011, Festival Passaporta, Bruxelas).

■      O embigo do mundo, colectivo Río Lagares. Imaxes de Cé Tomé, textos de Xavier Queipo e música de dj MisterChoco (outubro de 2011, Centro Galego de Arte Contemporánea, Santiago de Compostela, e Museo do Mar de Galicia, Vigo).

■      Gran Cru Bruxelles (dúo poético coa poeta turca Kader Sevinc), Palais de Beaux Arts, Bruxelles,  2012

 

Colaboración con outros artistas

■      Álbum Esbirros, debuxos de Isaac Pérez Vicente e textos de Xavier Queipo (1994, Vigo).

■      Guión de Casa tomada, en colaboración con Carlos Santiago, para o conxunto de videos Hai que botalos (2005, Santiago).

■      Álbum de fotografía Sealed: caso pechado, de Cé Tomé, con textos de Xavier Alcalá, Xabier P.  Do Campo e Xavier Queipo, edición en galego e inglés (2008, Editorial Brinte, Santiago).

■      Textos para as instalacións de Eric Adam, Eric in a Fake Empire (2010, La Raffinerie, Bruxelas).

■      Letrista para o grupo Ialma, no seu disco Simbiose (2011, Bruxelas).

 

Premios

Premio da Crítica española no 1990, por Ártico e outros mares.

Premio García Barros no 1996, por O paso do noroeste.

Premio Café Dublín no 2000, por O ladrón de esperma.

Finalista do Prix du Livre Européenne 2009 (modalidade ensaio), polo traballo colectivo De europese grondwet in verzen

Premio Xerais no 2011, por Extramunde.

Premio Xosé María Álvarez Blázquez, da Asociación Galega de Editores ao escritor galego máis destacado en 2011, pola súa traxectoria, Marzo 2012

 

Ligazóns externas

■      webdeXavierQueipo

■      Fichadoautornabvg

■      Fichadoautor na AELG

■      PáxinadoautorenXerais

■      PáxinadoautorenPrazadasLetras

■      Web da libraría internacional Passaporta

■      Web do BrusselsPoetryCollectif

 

Na rede:

Páxina web do autor

Facebook do autor

 

Poética:

  • Confeso que escribín mil noites e mais unha de razón ausente.
  • Confeso que tomei se cadra o camiño errado, tantas veces como alborexares tivo a miña vida.
  • Confeso que sufrín carencias como mundos, naufragando nun remuíño de augas avoltas.
  • Confeso, tamén, para o meu padecer sen límite, que na escrita atopei refuxio e paixón sen medida.
  • Confeso resignado que o meu canto foi silenciado, coas armas que o inimigo manexa con especial coidado, mais fun medrando afouto cal hedra que galga nos valados.
  • Confeso que son o produto do que escribo, dos labirintos que fun recorrendo no escuro.
  • Confeso que sinto o engado da noite, a repulsión brutal na chegada do día, a brétema fugaz que todo envolve e desfigura.
  • Confeso imperfecto que nacín nun mundo extraño, que medrei devagar, que sigo a descubrir esencias.
  • Confeso a miña ignoracia que medra exponencial e cada día transito na fronteira onde comeza e remata a poesía.
  • Confeso, na fin, que son nado da tinta do choco, que aprendín trazar caligramas con cálamos acuáticos.

 

Poemas:

1 POEMAS PARA OS MORTOS NA RÚA

 

OLLOS DE PEDRA

(Para Patrice, vagabundo, morto de cancro)

De pedra son os ollos que te miran

De pedra a lousa lambida polo orballo,

pola chuvia, polo vento e a xeada.

De pedra ese instante infindo,

cando o mal prendeu nas túas entrañas.

De pedra as olladas que pasan sen mirar.

De pedra as noites ao relente.

De pedra o nó na gorxa, no estómago e nas vísceras,

cando os ollos fríos do doutor anunciaron certeiros

a estrela de cinza que medraba no teu corpo.

De pedra son os ollos cos que agardas,

A chegada dunha outra alborada,

abrindo luz entre as físgoas negras,

dun sol que te deu conforto e acubillo.

De pedra serás para sempre,

da mesma que tantas veces foi leito inxusto e frío.

 

FRÍO

(Para Ougfa Elhassan, vagabundo, morto de frío)

 

Frío o ceo que te ollaba dende o alto

Fría a choupana onde deixabas caer os ósos

logo de longas e demoradas travesías

por un mundo líquido inzado de pantasmas.

Frío o inverno que chegou sen avisar,

as olladas que non responderon,

cando nin forzas quedaban para pedir esmola.

Frío o instante ruín, cando o xeo da sen razón

atravesou o teu cerebro frío,

para te dar o pulo derradeiro,

abríndote á luz que todo invade

Que Alá, Señor da Luz, teña piedade de ti,

dándote calor, e resgardo e manto,

para que non existan noites frías,

de olladas e corazóns puídos polo xeo.

 

 

2 HAIKUS DO VERÁN DE VIGO

 

I

Logo da chuvia

As árbores respiran

Brétemas doces

 

II

Lúa de verán

Abrindo ronseis de prata

Nas ondas do mar

 

III

Areas brancas

Lambidas polas ondas

Corpos espidos!

 

IV

Solpor amábel

Sardiñas na grella

Tarde de verán!

 

 

3 UNHA GRANDE DESCUBERTA EXISTENCIAL

 

Traballadas polo vento, polas pingas d’ auga

chegadas do ceo e do mar salgado,

dunha chuvia fecheira, omnipresente,

as pedras viven unha modificación constante :

medran, minguan, mudan,

estoupan en minúsculos fragmentos.

 

Hai eóns de tempo foron fluído magmático,

ríos de lava fría, espellos de obsidiana,

precipitando en deseños de cores magníficos,

cristalizando en particulas coloidais,

facendo do brando duro, en alquimia perfecta.

 

Pedra sobre pedra, como castelo encantado.

O Pindo, querido gonfalón de rocha dura,

foi un día materia en suspensión,

baluarte sagrado de guerreiros afoutos,

refuxio de aves preeiras e cabras aristotélicas,

de andares pausados e ruminar constante;

campo de orquídeas e flores de coral,

fondo mariño e seixos de cristal,

camposanto de fuxidos e caracois ancestrais

guía de mariños ventureiros e de toda a xente do mar.

 

O día que me aprenderan que as pedras teñen vida

foi unha grande descuberta existencial :

O Pindo era vida en suspensión!

 

 

4 AS LEIS DO CAOS: FLUXO E MUTABILIDADE

 

A Ilya Prigogine

 

INESTABILIDADE. Pequenas modificacións amplifican o fenómeno colectivo da amalgama de culturas múltiples. A seta do tempo e a negación da permanencia. Fuga na bifurcación, na desorde dun universo entrópico. Disipación no non-equilibrio. Catástrofe na ruptura da simetría, da orde, da estructura equilibrada e cristaliña. Certeza do tránsito futuro. Alometría.

 

INCERTEZA (NO TRÁNSITO). Escolla e risco. Oportunidade na crise. Modificacións instantáneas da relación coa natureza e co tempo na sucesión de bifurcacións e fugas. Colisións e encontros de azar xenerando nubes de equilibrio magrittián. Verdade contra ilusión. Brillar ou extinguirse.

 

IRREVERSIBILIDADE (NO TEMPO). Dimensión existencial no rol constructivo do tempo. Condea da morte térmica. Irreversibilidade ficticia no eterno retorno das estacións, das xeracións, do frío. Tendencia clinal. Fluxo e mutabilidade. Irreversibilidade= ignorancia.

 

Corolario: A seta do tempo xenera estructuras disipativas, turbións de desorde, magmas en non-equlibrio. Fragmentación fulcral de xeometría variábel. Só o tempo na súa náusea infinita, na súa cachaza sen límites, pode ordear a desorde.